Δημοσιεύσεις για τον Γιώργο Σαραντάρη στην Ελευθεροτυπία

2014 July 4

Αφιέρωμα Γιώργος Σαραντάρης

Θεσμοθετήθηκε γαλλικό βραβείο ποίησης με τ’ όνομά του

Διαβάστε το άρθρο εδώ.

 

Ποιητής με πνευματική καθαρότητα

Γράφει ο ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΟΥΝΕΛΑΣ συγγραφέας – ποιητής

Εχω έρθει να σας μιλήσω για έναν σπάνιο άνθρωπο, ποιητή και φιλόσοφο ονόματι Γιώργο Σαραντάρη. Εζησε μονάχα 33 χρόνια. Γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη αλλά αμέσως μετά η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στην Ιταλία, στην Μπολόνια, όπου έμεινε μέχρι τα 22 ή 23 του και το υπόλοιπο της ζωής του το πέρασε στην Ελλάδα, όπου ήρθε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Τελικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι η ζωή του στην Ελλάδα κράτησε μια δεκαετία.

Διαβάστε το άρθρο εδώ.

Συνεχής αποκάλυψη θαυμάτων

Γράφει η ΞΕΝΗ ΣΚΑΡΤΣΗ ποιήτρια/φιλόλογος

Στη φωτιά του ματιού σου θα χαμογέλασε κάποτε ο Θεός / Θα ‘κλεισε την καρδιά της η άνοιξη σα μιας αρχαίας ακρογιαλιάς μαργαριτάρι. (Νίκος Γκάτσος, «Ελεγείο», α’ δημοσίευση περ. «Φιλολογικά Χρονικά», 1946) Θ’ ανάψω δάφνες να φλομώσει ο ουρανός/ Μήπως και μυριστείς πατρίδα και γυρίσεις (Οδυσσέας Ελύτης, «Γιώργος Σαραντάρης», Τα Ετεροθαλή, 1974)

Διαβάστε το άρθρο εδώ.

 

…έτσι θα ιδρυθεί το αρχέτυπον

Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΣΠΥΡΙΟΥΝΗΣ ποιητής

Ηποίηση του Σαραντάρη μεταφέρει τον δυτικό – μητροπολιτικό, μοντερνιστικό στίχο μαζί με τους άλλους «εισαγωγείς», αλλά δεν ενδιαφέρεται να δημιουργήσει το έδαφος για μια ευνοϊκή ψυχολογική αποδοχή του «νέου», όπως οι άλλοι.

Διαβάστε το άρθρο εδώ.

 

 

 

Ευχαριστήριοι λόγοι Προέδρου για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τον Γιώργο ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ στις 15/5/2014

2014 June 9

     

Προς το Π.Π Γυμνάσιο της ΙΩΝΙΔΕΙΟΥ Σχολής Πειραιά

το Π.Π Γυμνάσιο της   ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΗΣ  Σχολής Σμύρνης

και το 2ο Π.Π ΓΥΜΝΑΣΙΟ Αθηνών.

 

 

 

Αξιότιμοι κύριοι Καθηγητές

 

Θέλω εκ μέρους όλων των Μελών του Σωματείου μας να σας συγχαρώ για την μεγάλη προσφορά  των Σχολείων σας στην διάδοση του έργου του Γιώργου Σαραντάρη.

Η γενναιοδωρία σας  στον σχεδιασμό και στην οργάνωση του υλικού του μοναδικού αυτού εκπαιδευτικού προγράμματος, είναι η απόδειξη πως το Δημόσιο Σχολείο παραμένει το πιο δυνατό και ελπιδοφόρο  κύτταρο της  Ελληνικής Κοινωνίας .

Γι’ αυτό θέλω να σας δώσω  τα συγχαρητήρια και να εκφράσω τις ευχαριστίες  μας για όσα  προσφέρετε με την εργασία σας στα παιδιά μας  αλλά και να σας πω από πόσο βαθειά πηγάζουν τα δικά μας αισθήματα  ευγνωμοσύνης και  θαυμασμού  προς το επιστημονικό και παιδαγωγικό σας έργο.

Μόνη και σταθερή ελπίδα για μας στις δύσκολες μέρες που διανύουμε παραμένουν  οι Τέχνες και τα Γράμματα  και εσείς είσαστε  εδώ επί των επάλξεων για να αφουγκράζεστε  όχι μόνο τα παιδιά αλλά και εμάς, που με τον δικό μας  τρόπο προσπαθούμε να σώσουμε κάτι από την μνήμη και την αξιοπρέπεια  ανιδιοτελών δημιουργών  όπως ο Σαραντάρης.

Σας συγχαίρουμε ,σας ευχαριστούμε ,σας ευγνωμονούμε.

 

Εκ μέρους των Μελών και του ΔΣ

 

 

ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ

πρόεδρος

 

 

Λόγος της ΝΕΝΑΣ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ προέδρου  στην εκδήλωση του εκπαιδευτικού προγράμματος για τον  Γιώργο ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ  στις 15/5/2014

 

Η σημερινή γιορτή- αφιέρωμα στη ζωή του μεγάλου μας ποιητή κορυφώνει την προσπάθεια του Σωματείου μας  να ευαισθητοποιήσει τον φιλολογικό και ποιητικό κόσμο ώστε να ενδιαφερθεί για το έργο του Σαραντάρη.

Γι’ αυτό  εκ μέρους του ΔΣ , των μελών και όλων όσων έχουν εργαστεί κατά καιρούς για την διάδοση του έργου του,  σας μεταφέρω ως πρόεδρος, το πιο θερμό ευχαριστώ  και  σας αποδίδω ευχαριστήρια επιστολή με την ευγνωμοσύνη μας για την συμβολή σας σ’ αυτόν τον σκοπό.

Στο χρονικό διάστημα που λειτουργεί το Σωματείο μας συνέπεσε και η  οικονομική κρίση  που έχει συντελέσει στο να μην μπορούμε να προχωρήσουμε όπως ονειρευόμασταν ,αλλά  να βρούμε άλλες λύσεις για να πραγματοποιήσουμε τους στόχους μας.

Έτσι λοιπόν με πολύ λίγα μέσα και με μοναδική χρηματοδότηση  από τα μέλη μας, έχουμε κατορθώσει αυτό που άλλοτε θα φάνταζε ακατόρθωτο, να  φτάσουμε  κοντά στην ουσία του έργου του ποιητή, ο οποίος  ποτέ δεν έβαλε την ύλη  πάνω από την πνευματική  ουσία της ύπαρξης….έτσι  έχουμε  τώρα μπροστά στα μάτια μας αυτό που για όλους  έχει ανεκτίμητη αξία: ένα πλήρες πιλοτικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που βγήκε μέσα από το μεράκι ,τον ενθουσιασμό και την υπευθυνότητα των δημοσίων εκπαιδευτικών  μας , που το  δημιούργησαν και που θα προσπαθήσουμε να στηρίξουμε με κάθε τρόπο.

Η θέση του εκπαιδευτικού  ήταν και θα είναι πάντα το σημείο αναφοράς μιας καλής κοινωνίας που παράγει ήθος και πολιτισμό. Τα παιδιά μας τα στέλνουμε στο σχολείο για να γίνουν ηθικά και πολιτισμένα άτομα, αυτός είναι και θα παραμείνει ο κορυφαίος στόχος της εκπαίδευσης.

Ο ρόλος σωματείων όπως το δικό μας είναι να την βοηθούμε με κάθε τρόπο.

Ο Σαραντάρης δεν άφησε την ασκήμια να μπει μέσα του, αφοσιώθηκε στο έργο του και  έκανε ένα ποιητικό θαύμα, από αυτά που μόνο οι καλοί άνθρωποι μπορούν να κάνουν.

Το  έργο και η ζωή του πάντα θα μας θυμίζουν  την επιστράτευση των δυνάμεών του μπροστά στις δυνάμεις του σκότους. Έφερε φως και τώρα είμαστε σε θέση να του το αναγνωρίσουμε.

Το φως που έφερε  μας δίνει την δυνατότητα να καταλάβουμε  την επιστράτευσή του στην τέχνη και πως αυτό είναι μέσα στους νόμους  της ύπαρξης μας.

Η πνευματική εργασία  αφορά στον καθέναν από μας, για  να νικήσει τη φθορά της ύλης του και όχι για  να επηρεάσει την τύχη του φυσικού κόσμου.

Το δέος που δημιουργείται μέσα μας  όταν συνειδητοποιούμε πως ανήκουμε  αυτόν τον κόσμο, του Σαραντάρη δεν του δημιουργεί φόβο, όπως στους περισσότερους από μας , αλλά χαρά, γιατί κατανοεί ότι ανήκει σε κάτι μεγάλο, συμπαντικό και θεϊκό.

Μίλησε  για  την αξία του πνεύματος σε μια εποχή που οι περισσότεροι άνθρωποι νόμισαν πως μπορούσαν να ελέγξουν και να καθορίσουν τον υλικό  κόσμο, αφαιρώντας του το πνευματικό του μέρος που είναι και η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης και νομίζοντας πως με την ύλη μπορούν να ορίσουν και το πνεύμα.

Έτσι δεν είναι τυχαίο που ο Σαραντάρης μπορεί ακόμα να μιλήσει στις ψυχές μας σήμερα που περιστοιχιζόμαστε από την δαιμόνια μηχανή ενός  αόρατου εχθρού.

Δεν είναι τυχαίο που συγκινεί νέους ποιητές  αλλά και  παιδιά που  μετρούν με αθωότητα τον κόσμο αμφισβητώντας  την πραγματικότητα και  τα υλιστικά κηρύγματα των μεγαλυτέρων τους.

Σήμερα ο Σαραντάρης μας αποκαλύπτεται….και επί τέλους κατανοούμε  πως και γιατί  εξομοιώθηκε με το καλό χωρίς να παρασύρεται από τα φαινόμενα και  πόσο συνειδητά  εκπλήρωσε την αποστολή του θυσιαζόμενος και για την  Πατρίδα του ακόμα αναγνωρίζοντάς της το τι του κληροδότησε.

Η διαδικασία της θυσίας του δημιουργεί οδυνηρούς συνειρμούς ,απ’ όπου όμως μπορούμε να κατανοήσουμε πολλά από την  Αθανασίας της Ύπαρξης , έτσι όπως εξηγήθηκε ως έννοια  μέσα από τον αποστολικό λόγο και διαμορφώθηκε ως αλήθεια  που άλλαξε  το κέντρο της πίστης στον Άνθρωπο .

Σήμερα δεχόμαστε  ως πραγματικότητα  μόνο αυτό που βλέπουμε η ακούμε , στην πραγματικότητα όμως ξεχνάμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του άκτιστου κόσμου το αγνοούμε  και  αυτό μας τρομάζει και είναι ο λόγος που πολτοποιούμε και τον εαυτό μας μέσα σ’ αυτήν  στην άγνοια.

Ο Σαραντάρης αρνήθηκε αυτή την πολτοποίηση και γι’ αυτό έγραψε ένα τόσο σοβαρό και ουσιαστικό έργο, όπου  συνυπάρχει  άφοβα  η πνευματική διάστασή μας με την ύλη. Ο Σαραντάρης μας προσκαλεί  να μην προδίδουμε το πνεύμα μας και την νοημοσύνη μας. Και μας το δείχνει με ειλικρίνεια  μέσα από την τέχνη.

 

ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ

 

 

 

 

 

 

 

 

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΓΙΩΡΓΟ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ

2014 June 1

«ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ. Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ»

 

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΤΗΣ ΓΕΝΙΑΣ ΤΟΥ 30 ΓΙΩΡΓΟ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ (http://gsarantaris.wix.com/2014)

 

Το 2ο Π. Πειραματικό Γυμνάσιο, η Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης και η Ιωνίδειος Σχολή Πειραιά παρήγαγαν σε συνεργασία και με το Πολιτιστικό Σωματείο «Γ. Σαραντάρης» εκπαιδευτικό υλικό  για τη ζωή, το έργο και την εποχή του ποιητή Γιώργου Σαραντάρη.

Στο υλικό περιλαμβάνεται η παρουσίαση της εποχής του και η σχέση του με τη Γενιά του 30, εκτενές βιογραφικό με ενσωματωμένες πολλές μαρτυρίες συγχρόνων και ομοτέχνων του, χρονολόγιο, εκτενής ανθολόγηση από το ελληνόγλωσσο ποιητικό του έργο, τα βασικά χαρακτηριστικά της ποίησής του, εργογραφία και βιβλιογραφία του, μια ανθολόγηση από κριτικές για το έργο του, ένα απάνθισμα από τις απόψεις του για την ποίηση, και οπτικοακουστικό υλικό. Επίσης προτάσεις για την εφαρμογή του στη  σχολική πράξη, power point, σενάρια διδασκαλίας και φύλλα εργασίας. Τέλος, οι εργασίες των μαθητών από την πρώτη πιλοτική εφαρμογή του στη διασχολική δράση των τριών πειραματικών σχολείων το διδ. έτος 2013-14. Η ιστοσελίδα με το εκπαιδευτικό υλικό και οι εργασίες των μαθητών παρουσιάστηκαν στην Αίθουσα εκδηλώσεων της Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά στις 15-5-2014.

Στόχος της δημιουργίας του υλικού είναι η αξιοποίησή του στη διδασκαλία και σε εκπαιδευτικά προγράμματα της β/θμιας εκπαίδευσης για το Γιώργο Σαραντάρη, αλλά και στην έρευνα και τη μελέτη του έργου του από κάθε ενδιαφερόμενο.

Είναι διαθέσιμο στην ιστοσελίδα (http://gsarantaris.wix.com/2014.)

Πρόσκληση και Πρόγραμμα Εκδήλωσης ” Ο ποιητής και η εποχή του”

2014 May 12
Αγαπητά μέλη και φίλοι του Γιώργου.
Σας προσκαλούμε την Πέμπτη 15/5/14 στην αίθουσα εκδηλώσεων Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά, Σωτήρος Διός 17, Πλατεία Κοραή και ώρα  19.00μμ.
Θα είναι μια καλή ευκαιρία να βρεθούμε όλοι και να παρακολουθήσουμε  μια διασχολική δράση.
Επίσης θα χαρούμε να σας δούμε στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του μέλους μας Μαρίας Φαφαλιού στις 14/5/14. 
Εκ μέρους του ΔΣ 
ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ – Πρόεδρος.
ΕΥΗ ΚΑΛΟΔΙΚΗ
invitation
Layout 1
afisa-sarantaris-final (1)
Πρόσκληση, 14-5-14

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Ντομινίκ Μασσώ

2014 April 3

Διαβάστε παρακάτω αποσπάσματα από το βιβλίο του Ντομινίκ Μασσώ, μεταφρασμένα στα ελληνικά από τον Νίκο Βλαντή.

 

Ντομινίκ Μασσώ, Θα φύγω όπου να ’ναι. Εκδόσεις Rafaël de Surtis 2013.

 

«Θα φύγω όπου να ’ναι. Θα φτιάξω την βαλίτσα μου. Με περισσή φροντίδα. Και προπαντός, με οικονομία. Και, σε κατάσταση άγριας μέθης, θα βουτήξω κατ’ αρχάς μέσ’ στην βιβλιοθήκη μου. Σαν ένα βράδυ μοναξιάς που αποφασίζουμε ν’ αδειάσουμε μεμιάς ένα μπουκάλι με κρασί, για να γεμίσουμε τον χώρο της σκιάς και να αποφύγουμε όσα μας ταλανίζουν. Ώρες ολόκληρες χαμένος στα δεινά της επιλογής, θα ξεχάσω την υποχρέωση της επιλογής, θα ξεχάσω και την επιλογή την ίδια. Και θα γενούν υπέροχα ετούτα τα δεινά, μα πάνδεινα. Και θα διαβάσω. Και θα ξαναδιαβάσω. Μερικές εκατοντάδες σελίδες από μερικές εκατοντάδες βιβλία. Θ’ αφήσω το πνεύμα μου να ταξιδέψει μακριά. Θα ξαναζήσω στιγμές ανάγνωσης, της παιδικής ηλικίας, της εφηβείας. Τόπων. Την απαλή, ακριβή και διαπεραστική οσμή κανελλωμένου γάλατος που ανηφορίζει αργόσυρτα απ’ την κουζίνα μιας κάποιας θείας Γιάννας. Των τοίχων τους λεκέδες. Πάνω στα δάχτυλά μου. Με κιμωλία. Στην φορεσιά της δασκάλας. Στην αριστερή της γάμπα. Λεκέδες. Στις πιο κρυφές γωνίες. Στη σκούφια των γαϊδάρων. Και μέσα στα κενά που κρύβουνε τα σχολικά εγχειρίδια και τα ποιήματα. Και θα διαλέξω τελικά κάποια βιβλία, ίσως καμιά δωδεκαριά, και θα τα μάθω απέξω, όλα εκτός από ένα, που θα το πάρω μαζί μου. Θα φτιάξω την βαλίτσα μου. Τρία πουκάμισα; Μα τέσσερα πουκάμισα; Τρία πουκάμισα. Όχι. Ναι. Όχι. Όλα υπολογισμένα, θα πάρω τελικά πουκάμισα τρεισήμισι. Διότι, ετούτο εδώ δεν πιάνει τελικά παρά το ήμισυ μιας θέσης. Δίχως γιακά, λευκό, με απαλότητα ωσάν υδατογράφημα, διάφανο, εγγίζει ίσως την ανυπαρξία. Θα φτιάξω την βαλίτσα μου με περισσή φροντίδα. Μετά, θα την αφήσω εκεί. Και θα φύγω.

 

via Ο αναγνώστης

Το Περιοδικό “Αναγνώστης” για το βραβείο Γ.Σαραντάρης 2014

2014 April 3

Διαβάστε την δημοσίευση του άρθρου του Νίκου Βλαντή στο περιοδικό “Αναγνώστης” για το βραβείο, Γ. Σαραντάρης, μαζί και με απόσπασμα του βιβλίου σε  μετάφραση Νίκου Βλαντή:

Με το καφέ παλτό, ο βραβευθείς ποιητής Ντομινίκ Μασσώ, ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Νίκος Βλαντής και η βιβλιοπώλης Ζεραλντίν Σερώ.

Του Νίκου Βλαντή. (ανταπόκριση από την Γαλλία). Στην φωτογραφία: στιγμιότυπο από την τελετή απονομής στο παρεκκλήσι Saint Jacques. Από αριστερά: ο βραβευθείς ποιητής Ντομινίκ Μασσώ, ο πρόεδρος της κριτικής επιτροπής Νίκος Βλαντής, ο ποιητής Ζεράρ Κλερύ και η βιβλιοπώλης Ζεραλντίν Σερώ.

Στο γοτθικό παρεκκλήσι Saint Jacques στο Κλοάρ Καρνοέ της Βρετάνης, δόθηκε στις 9 Μαρτίου για πρώτη χρονιά από τον Οίκο της Ποίησης του Κιαμπερλέ σε μια σεμνή τελετή το βραβείο Γιώργου Σαραντάρη 2014. Το βραβείο, που θα δίνεται κάθε χρόνο σ’ έναν ποιητή για μια ποιητική συλλογή εκδοθείσα από Γάλλο εκδότη, αποτελεί πρωτοβουλία του Νίκου Βλαντή, προέδρου του Οίκου της Ποίησης του Κιαμπερλέ (πρόκειται για πανεθνικό θεσμό με τοπικά σωματεία σε όλη τη χώρα, που προωθούν την ποίηση με φεστιβάλ, εκδηλώσεις, εκδόσεις κτλ.). Eντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την διάδοση του έργου του Γιώργου Σαραντάρη στην Γαλλία: τον Απρίλιο του 2014, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις του Οίκου της Ποίησης του Κιαμπερλέ το δεύτερο τεύχος του περιοδικού ποίησης «Sémaphore», το οποίο φιλοξενεί εκτενές αφιέρωμα στον Γιώργο Σαραντάρη, με κριτικά κείμενα και ποιήματά του μεταφρασμένα στα γαλλικά.

Στην τελετή παρευρέθησαν και μέλη του εν Ελλάδι σωματείου Γιώργος Σαραντάρης (www.giorgos-sarantaris.org), του οποίου πρόεδρος είναι η συνθέτις και τραγουδίστρια Νένα Βενετσάνου. Συγκεκριμένα, παρούσα ήταν η αντιπρόεδρος του σωματείου Εύη Καλοδίκη, μικρανηψιά του Γιώργου Σαραντάρη, ενώ απεσταλμένος του σωματείου ήταν και ο ποιητής και δοκιμιογράφος Σωτήρης Γουνελάς, που έχει άλλωστε εκδώσει ένα δοκίμιο με θέμα το έργο του Γιώργου Σαραντάρη (Ο ποιητικός οραματισμός του Γιώργου Σαραντάρη, εκδόσεις Ίνδικτος 2006). Ο κ. Γουνελάς πήρε πρώτος τον λόγο και, σε άπταιστα γαλλικά, κατάφερε με την ομιλία του να σαγηνεύσει το ακροατήριο, που απαρτίζετο από ποιητές, καλλιτέχνες, δημοσιογράφους, αναγνώστες και πολιτικούς παράγοντες της περιοχής, μυώντας τους στην σημασία και την διαχρονικότητα του έργου του Γιώργου Σαραντάρη.

Η επιτροπή του βραβείου (με πρόεδρο τον Νίκο Βλαντή και μέλη τους ποιητές Μπρυνό Ζενέστ και Ζεράρ Κλερύ, την βιβλιοπώλη Ζεραλντίν Σερώ και τον Οβέν Κολουτσί που εκπροσωπεί το αναγνωστικό κοινό) είχε ξεχωρίσει τρία βιβλία στη βραχεία λίστα του βραβείου που κοινοποίησε λίγο καιρό πριν. Ανάμεσά τους, ήταν και το βιβλίο Bêtises του Έλληνα ποιητή Δημοσθένη Αγραφιώτη, δείγμα της ευρείας αναγνώρισης που χαίρει στην Γαλλία. Ο νικητής καθορίστηκε μετά από ψηφοφορία των μελών της επιτροπής.

Ήταν ο Βέλγος ποιητής Ντομινίκ Μασσώ με το βιβλίο του Θα φύγω όπου να ’ναι (εκδόσεις Rafaël de Surtis). Ο Ντομινίκ Μασσώ έχει εκδώσει δώδεκα βιβλία ώς τώρα, ενώ το όνομά του είναι επίσης ταυτισμένο με την διάδοση των σκηνών σλαμ στην Γαλλία. Τα μέλη της επιτροπής πήραν το λόγο για να τον συγχαρούν και να εκφραστούν δημόσια, αιτιολογώντας την επιλογή τους. Εν ολίγοις, έδωσαν το βραβείο στον Ντομινίκ Μασσώ επειδή έκριναν πως το έργο του «ξεπερνάει το εγώ του δημιουργού και εκφράζει περίτεχνα, με μια γλώσσα λόγια αλλά και ζώσα το ηθικό και συναισθηματικό κλίμα των ημερών, το αδιέξοδο της σημερινής εποχής». Ανακοινώθηκε επίσης πως η κριτική επιτροπή του βραβείου πρότεινε στον Σωτήρη Γουνελά να γίνει μέλος της, πρόταση που εκείνος αποδέχτηκε.

Το βραβείο προκάλεσε το ενδιαφέρον του τύπου, με δημοσιεύματα στην εφημερίδα Ouest France και την τοπική Télégramme, ενώ ο Οίκος της Ποίησης του Κιαμπερλέ δεσμεύτηκε ν

Festival de la Parole Poetique – Prix Georgios Sarantaris

2014 March 25

 

Sotiris Gounellas, Dominique Massaut Belgos νικητής του βραβείου G sarantaris, Nikos Vlantis Πρόεδρος του Σωματείου Ποιητών του Guimperle, Evi Kalodiki

Sotiris Gounellas, Dominique Massaut
Bέλγος νικητής του βραβείου G Sarantaris, Nikos Vlantis Πρόεδρος του Σωματείου Ποιητών του Guimperle, Evi Kalodiki

Programme Festival de la parole poetique 9-3-2014

Un nouveau prix de la poésie

Quimperlé – 27 Février

Le festival de la parole poétique avait déjà créé un prix littéraire, en hommage à Xavier Grall. Louis Bertholom le recevra dimanche 9 mars, pour l’ensemble de son oeuvre. Le festival lance cette année un second prix : le prix Georgios Sarantaris, du nom de l’homme, poète et intellectuel qui « présente beaucoup d’affinités avec Xavier Grall : il a un regard progressiste, moderniste et traditionaliste en même temps », souligne Nikos Vlantis, président de la maison de la poésie. C’est lui qui remettra, dimanche également, cette distinction à l’un des trois nominés : Démosthène Agrafiotis, poète plasticien, le Morlaisien Daniel Kay et Dominique Massaut.

 

Invité d’honneur

L’invité d’honneur est le poète réunionnais Carpanin Marimoutou. Ce professeur à l’Université Saint-Denis de la Réunion « est l’héritier dAimé Césaire et de Léopold Sédar Senghor ou encore d’Édouard Glissant », souligne Bruno Genest, poète et responsable du festival. Carpanin Marimoutou donnera une conférence intitulée « Autour de la créolité ». Samedi 8 mars, de 11 h à 12 h, à la médiathèque de Bannalec.

Slam session

La maison de la poésie du pays de Quimperlé choisit cette année de donner toute sa place à une poésie originale, moderne et orale : le slam. Des « slam sessions » sont programmées, dont une scène ouverte proposée en partenariat avec les commerçants de la Ville de Quimperlé, avec le poète belge Dominique Massaut, Gérard Mendy et le duo Serge et Thomas. Samedi 8 mars, à 11 h, aux Halles de Quimperlé.

Deux prix

Le festival de la parole poétique avait déjà créé un prix littéraire, en hommage à Xavier Grall. Louis Bertholom le recevra dimanche 9 mars, pour l’ensemble de son oeuvre (Ouest-France d’hier, page Finistère). Le festival lance cette année un second prix : le prix Georgios Sarantaris, fondé par le poète gréco-breton Nikos Vlantis, nouveau président de la Maison de la poésie. Il sera décerné à un recueil publié dans l’année 2013. Le poète primé aura un ouvrage de publié, en co-édition Rafael de Surtis/D’Autre Univers. La délibération du jury composé de six membres se fera le dimanche 9 mars à 19 h à la Chapelle Saint-Jacques de Clohars-Carnoët.

Le festival continue

Aujourd’hui, le festival de la parole poétique aura lieu à Clohars, à la chapelle Saint Jacques, avec à 16 h une conférence de l’écrivain grec Sotris Gounelas autour de l’oeuvre du poète Sarantaris, une lecture de textes à 16 h 30, et le vernissage de l’exposition de l’artiste Julie Laignel, d’origine éthiopienne à 17 h. Une soirée libre et buffet breton aura lieu au café de Gare la Fô à Quimperlé à 19 h 30.

Béatrice GRIESINGER.

 

Dans le cadre du festival de la parole poétique, l’art né à Chicago a pris place derrière les halles hier matin. Pour une heure.

11 h 05, place Hervo hier. « Attachez vos ceintures, approchez-vous, c’est gratuit, approchez-vous Quimperlé » : Gérard Mendy, slameur, interpelle le public. Pour qu’il participe à la scène ouverte de slam, organisée dans le cadre du festival de la parole poétique, en partenariat avec l’union des commerçants indépendants.

Slameur ? « Des fois je suis slameur, des fois je suis poète, sourit Gérard Mendy, venu de Lorient. J’aime jouer avec les mots. » Son parcours commencé dans le slam en 1999 l’a aussi bien emmené vers des ateliers d’écriture, la formation et des échanges dans des mondes aussi différents que des maisons de quartier, des prisons, des hôpitaux ou des classes. « J’ai été marqué par les prisons. C’est un milieu où les gens écrivent, parlent, se posent des questions, réfléchissent. C’est un lieu de créativité » dévoile le slameur, ému de la même manière par les rencontres intergénérationnelles.

À Quimperlé, Gérard Mendy ouvre la scène ouverte. Pour lui, « le simple fait d’avoir une scène, on va entendre l’autre, sous un autre angle. » Il vient de terminer une série de rencontres avec une centaine de collégiens du territoire. Concours de slam oblige.

À ses côtés pour slamer, Dominique Massaut, « avec un T. Poète et slameur belge », pour qui le slam c’est « la poésie et le corps, sur une scène ouverte. Avec une totale liberté dans le contenu, la forme et le ton. On trouve tout ce qu’on veut. »

« Approchez-vous Quimperlé, approchez-vous, on n’est pas une meute de loups ! » Gérard Mendy poursuit son show avant de passer le micro à Serge et Thomas, d’autres slameurs. Le festival de la parole poétique, ouvert vendredi soir à Moëlan-sur-Mer, se poursuit jusqu’à ce soir dans le pays de Quimperlé sur le thème Le métissage au coeur des arts.

 

Διαβάστε περισσότερα από τον γαλλικό τύπο για το βραβείο Γιώργος Σαραντάρης εδώ, εδώ και εδώ

 

 

Οι Φιναλίστ του Βραβείου Ποίησης “Γιώργος Σαραντάρης”

2014 March 25

Maison de la Poesie de Quimperle

Οι Φιναλίστ του Βραβείου Γιώργος Σαραντάρης είναι :

1. Agrafiotis Démosthène, Bêtises, éditions Fidel Antelme X

2. Kay Daniel, Fragments des Deux Baies, éditions la Sirène étoilée

3. Massaut Dominique, Je m’en irai bientôt, éditions Rafael de Surtis

Le prix sera attribué le 9 mars à 19.00 à la chapelle Saint-Jacques de Clohars Carnoët, après la votation du jury, se composant de Géraldine Chereau, Gérard Cléry, Oven Colucci, Bruno Geneste et Nikos Vlantis.

Το βραβείο θα απονεμηθεί στις  9 Μαίου στο Παρεκκλήσι “Saint-Jacques de Clohars Carnoët” . Θα ενημερωθείτε σχετικά.

Πρόσκληση το Σάββατο 30-11-2013

2013 November 27

Αγαπητά μέλη και φίλοι του Γιώργου Σαραντάρη.

Σας προσκαλούμε το Σάββατο 30/11/2013 στην αίθουσα Μ.Ε.Ο (Μορφωτικού Εξωραϊστικού Ομίλου )

25της Μαρτίου 19 Νέο-Ψυχικό και ώρα  17.30μμ για να παρακολουθήσετε  ομιλία της

Dr Αφροδίτης Αθανασοπούλου, επίκουρης καθηγήτριας Φιλολογίας του Παν/μίου Κύπρου.

Η Αφροδίτη Αθανασοπούλου είναι Συντάκτρια και επιστημονική υπεύθυνη του  εκπαιδευτικού  προγράμματος Σπουδών Λογοτεχνίας στην Κύπρο και θα μας μιλήσει για τον σχεδιασμό  και την επιστημονική εμπειρία της εφαρμογής αυτού του προγράμματος.

Θα μας τιμήσουν με την παρουσία τους  οι καθηγητές κ. Ξένη Σκαρτσή δρ.Φιλολογίας μέλος ΕΠΕΣ 2ρου ΠΠΓ,

η κ.Αντωνία Καφετζάκη  δρ.Φιλολογίας -Ιστορικός υπεύθυνη του Γυμνασίου της Ευαγγελικής Σχολής Ν.Σμύρνης

και ο κ. Μιχαήλ Άνθης δρ.Φιλολογίας Διευθυντής της Ιωνιδείου, οι οποίοι έχουν αναλάβει την πραγματοποίηση  διασχολικής δράσης με θέμα ”Γιώργος Σαραντάρης ,ο ποιητής και η εποχή του” για τα τρία  αυτά Πρότυπα Σχολεία κατά  τη διάρκεια του σχολικού έτους 2013 -2014.

Θα είναι μια καλή ευκαιρία να βρεθούμε όλοι και να παρακολουθήσουμε  μια δημιουργική  συζήτηση.

Εκ μέρους του ΔΣ 

ΝΕΝΑ ΒΕΝΕΤΣΑΝΟΥ – Πρόεδρος.

Για την διευκόλυνσή σας, σας ενημερώνουμε  πως μπορείτε να έρθετε:

1)Στάση Μετρό Κατεχάκη και μετά λεωφορείο Νο402 προς Πολύδροσο Χαλάνδρι κατεβαίνετε στη στάση Αστέρια εμπρός  στην Εθνική Τράπεζα.. Μόλις κατεβείτε το ΜΕΟ είναι διαγωνίως απέναντι .

 2)Στάση Μετρό Άμυνα: Βγαίνοντας πάτε προς τα πάνω την Μεσογείων , ακολουθώντας την μάντρα του ΥΠ. Αμύνης  στρίβετε αριστερά στην Οδό Δημοκρατίας. Στα δεξιά σας αρχίζει μετά από 7 στενά   η 25η Μαρτίου ,στρίβετε και συναντάτε την Εθνική τράπεζα, το ΜΕΟ είναι διαγώνια απέναντι. (Από την Άμυνα είναι 10ʼ-15ʼ με τα πόδια)

 3)Όσοι έρχονται από Β. Προάστια ( Χαλάνδρι-Κηφισιά-Μαρούσι κλπ)  μπορούν να έρθουν με το λεωφ.Νο 402 , η στάση είναι μπροστά στο ΜΕΟ.

Εκδήλωση στην Ορεινή Λάϊστα

2013 November 24

Μια διάλεξη για την ποίηση του Γ.Σαραντάρη στην ορεινή Λάϊστα δεν είναι κάτι συνηθισμένο.
Και όμως όλο το χωριό ήταν εκεί στην αίθουσα του Δημοτικού Σχολείου για ν’ ακούσει και να μάθει από την πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη -εισαγωγή στο έργο του ποιητή που έκανε ο κ.Γιώργος Αράγης  και την οποία μας παραχώρησε και για τους αναγνώστες της ιστοσελίδας μας.
Το Σωματείο μας και ο Ορειβατικός Σύλλογος Λάϊστας τον ευχαριστούν για  την συμμετοχή του και την προσφορά του στην εκδήλωση αυτή όπου τιμήθηκε ο μεγάλος μας ποιητής μ’αυτόν τον ξεχωριστό τρόπο στο πλαίσιο του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου πάνω στα βουνά της Πίνδου εκεί όπου θυσιάστηκε πάνω  στο άνθος της ηλικίας του.

 

f juan miguel morales (11)

 

 

Μικρή εἰσαγωγή στήν ποίηση τοῦ Γιώργου Σαραντάρη*

(1908-1941)

 

Γιῶργος Σαραντάρης γεννήθηκε στήν Κωνσταντινούπολη τό 1908. πό τό 1912 ὥς τό 1931 ἔζησε στήν Ἰταλία, που ἐγκαταστάθηκαν οἱ γονεῖς του. Ἐκεῖ ἔκανε τίς ἐγκύκλιες σπουδές του καί μετά σπούδασε νομικά. Τό 1931 ἦρθε στή Ἑλλάδα φέρνοντας μιά ρηξικέλευθη, δηλαδή ἀκραία, μοντερνιστική ἀντίληψη γιά τήν ποίηση. Ἦταν αὐτός πού συμπαραστάθηκε στά πρῶτα βήματα τοῦ Ἐλύτη. ποίησή του, πό ὁρισμένη ποψη, εἶναι γιά πολλούς δυσκολοπλησίαστη. Κυρίως γιατί λόγος της εἶναι ἐλλειπτικός καί γιατί δέν παρουσιάζει τά ἐξωτερικά γνωρίσματα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης. Πρόκειται ὡστόσο γιά ἕναν πό τούς σημαντικότερους ποιητές πού ἐμφανίστηκαν τή δεκαετία τοῦ 1930.

Σήμερα θά ἀναφερθῶ στόν δεύτερο παράγοντα πού κάνει «δύσκολα» τά ποιήματα τοῦ Σαραντάρη. Στό γεγονός ὅτι άπουσιάζουν πό τήν ποίησή του τά ἐξωτερικά γνωρίσματα πού παντοῦν στήν παραδοσιακή ποίηση. Δηλαδή τά ἀκόλουθα:

α) πουσιάζει τό θέμα μύθος ἱστορία πού παρουσιάζουν τά κείμενα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης. Παράδειγμα τό ποίημα τοῦ Γ. Δροσίνη « μυγδαλιά».

 

Ἐκούνησε τήν ἀνθισμένη μυγδαλιά

με τά χεράκια της

καί γέμισ᾿ πό ἄνθη πλάτη, ἀγκαλιά

καί τά μαλλάκια της.

Ἄχ! χιονισμένη σάν τήν εἶδα τήν τρελλή,

γλυκά τή φίλησα,

τῆς τίναξα τά ἄνθη πό τήν κεφαλή

κι ἔτσι τῆς μίλησα: …

 

τό ποίημα « Μιχαλιός» τοῦ Κ. Καρυωτάκη.

 

Τό Μιχαλιό τόν πήρανε στρατιώτη.

Καμαρωτά ξεκίνησε κι ὡραῖα

μέ τό Μαρή καί μέ τόν Παναγιώτη.

Δέ μπόρεσε νά μάθει κάν τό «π᾿ ὤμου».

ὅλο ἐμουρμούριζε: «Κύρ-Δεκανέα,

ἄσε με νά γυρίσω στό χωριό μου».

 

Τόν ἄλλο χρόνο, στό νοσοκομεῖο,

ἀμίλητος τόν οὐρανό κοιτοῦσε.

Ἐκάρφωνε πέρα, σ᾿ ἕνα σημεῖο,

τό βλέμμα του νοσταλγικό καί πράο,

σά νά ᾿λεγε, σα νά παρακαλοῦσε:

«Ἀφῆστε με στό σπίτι μου νά πάω…»

 

τό ποίημα «Τό κέντημα τοῦ μαντιλιοῦ» τοῦ Κρυστάλλη.

 

Στήν ἄκρη τοῦ γιαλοῦ ξανθή κάθεται κόρη

κι ὡριόπλουμο λευκό χρυσοκεντάει μαντίλι,

μαντίλι τοῦ γαμπροῦ, τοῦ γάμου της κανίσκι

 

Αὐτά τά παραδοσιακά ποιήματα, πως ὅλα τά παραδοσιακά, ἔχουν θέμα, μᾶς λένε δηλαδή μιά ἱστοριούλα. Τά ποιήματα τοῦ Σαραντάρη δέν ἔχουν θέμα. Ἄν πάει κανείς νά τά συναντήσει πό τήν πλευρά τοῦ θέματος, θά συναντήσει κλειστές πόρτες.

β) Τό δεύτερο ἐξωτερικό γνώρισμα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης εἶναι λογική συνέπεια τῆς δομῆς. πάρχει ἕνα λογικός εἱρμός στή διατύπωση τοῦ θέματος. Ἐδῶ, πως καί στό θέμα, ἔχουμε ὁρισμένη σύμβαση. Τή σύμβαση ὅτι τά πράγματα ὀφείλουν νά ἐκφραστοῦν κατά λογική συνέπεια. Πολλοί λένε ὅτι δέν καταλαβαίνουμε τήν μοντερνιστική ποίηση. Κι ἔχουν δίκιο, ἀλλά ταυτόχρονα καί ἄδικο. Γιατί τή μοντερνιστική ποίηση λιγότερο τήν καταλαβαίνει κανείς καί περισσότερο τήν αἰσθάνεται. ποίηση τοῦ Σαραντάρη, πειδή δέν ἔχει ούτε θέμα οὔτε λογική θεματική δομή, δέν εἶναι νοητή κατά τό πρότυπο τῆς παραδοσιακῆς ποίησης. Ἀντίθετα εἶναι ποίηση κυρίως ἄλογη -θά ἐξηγήσω παρακάτω τί σημαίνει αὐτό.

γ) Τό τρίτο ἐξωτερικό γνώρισμα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης εἶναι τό μέτρο καί ὁμοιοκαταληξία. Στίχοι ἰσοσύλλαβοι (ἐνδεκασύλλαβοι, δεκαπεντασύλλαβοι, κλ.π.), ἰαμβικοί, τροχαϊκοί, ἀνάπαιστοι, κ.λπ., μέ διάφορους συνδυασμούς ὁμοιοκαταξίας (σταυρωτή, πλεχτή, κ.λπ.). Στόν Σαραντάρη δέν ἔχουμε οὔτε μέτρο οὔτε ὁμοιοκαταληξία. ποιητής χρησιμοποιεῖ ἐλεύθερο στίχο.

Θά ρωτοῦσε ἴσως κανείς ἄν, τελικά, διατηρεῖ κάτι Σαραντάρης πό τήν παραδοσιακή ποίηση. Ναί, διατηρεῖ, πως ὅλη μοντερνική ποίηση, διατηρεῖ τόν ρυθμό. Ἀλλά ρυθμό ἔχουν καί τά πεζά γραφτά. Κι ἕνας δικηγόρος πού μιλάει στό δικαστήριο, μιλάει μέ κάποιο ρυθμό. ρυθμός ἀνήκει στή φύση τοῦ ἀνθρώπου, ρυθμό ἔχει ἀναπνοή μας, καρδιά μας, τό ἔντερό μας, λόγος μας, χορός, τά τραγούδια μας. Ρυθμό ἔχει κίνηση τῆς Γῆς. Ρυθμό ἔχει, π᾿ ὅσο γνωρίζουμε, καί τό σύμπαν.

 

Ἔχει γίνει πολλή συζήτηση ἄν τά ἐξωτερικά γνωρίσματα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης (θέμα, λογικός εἱρμός, μέτρο, ὁμοιοκαταληξία) εἶναι γνωρίσματα καθαυτό ποιητικά. Σήμερα ἔχει γίνει κοινή συνείδηση πώς εἶναι βοηθητικά στοιχεῖα, ἀλλά ὄχι καθαυτό ποιητικά. Γιά νά μήν χαθοῦμε σέ θεωρητικές συλλογισμούς, ἄς δοῦμε τό ζήτημα αὐτό ἔμπειρικά. Ὅταν ἀκοῦμε ἔνα ἀηδόνι νά κελαηδάει καλύτερα ἕναν κότσυφα, πού κελαηδάει μελωδικότερα, κάτι αἰσθανόμαστε. Αὐτό τό κάτι δέν ἔχει οὔτε θέμα, οὕτε λογικό εἱρμό, οὔτε μέτρο. Ὅταν βλέπουμε ἕνα ἡλιοβασίλεμα καί αἰσθανόμαστε κάτι, αὐτό τό κάτι δέν ἔχει θέμα, λογική καί μέτρο. Ὅταν κοιτάζουμε, τώρα τό Φθινόπωρο, μιά δασωμένη, πολύχρωμη, πλαγιά στό Ζαγόρι, ,τι αἰσθανόμαστε δέν ἔχει θέμα, λογική καί μέτρο. Τί συμβαίνει σ᾿ αὐτές τίς περιπτώσεις; πλούστατα, ἀντίκτυπος μέσα μας, πό τίς ἐξωτερικές ἐντυπώσεις, δέν ἔχει θεματική καί λογική δομή. Αὐτό σημαίνει ὅτι ἀντίκτυπος αὐτός δέν γίνεται αἰσθητός μέ θεματική καί λογική μορφή. Ἔχει ὅμως κάποια μορφή. Εἶναι μορφή τοῦ ἄλογου στοιχείου πού ἔχει μεγάλο μερίδιο, δηλαδή κυριαρχικό, στήν ἐσωτερική ζωή μας. Ἄν τώρα κάποιος ποιητής, μουσικός ζωγράφος καταφέρει, μέ τά μέσα του καθένας, νά ἐκφράσει αὐτόν τόν ἄλογο, ἐσωτερικό, ἀντίκτυπο, φτάνουμε στή γέννηση ἑνός καλλιτεχνικοῦ ἔργου. Ὅλοι μας ζοῦμε καθημερινά τίς παρορμήσεις αὐτοῦ τοῦ ἄλογου. Ὅλοι μας κάποτε ἐρωτευτήκαμε. Τό ἐρωτικό συναίσθημα δέν ἔχει οὔτε θεματική μορφή οὔτε λογική. πως δέν ἔχει ὅλος συναισθηματικός κόσμος μας. Δέν εἶναι προνόμιο τῶν καλλιτεχνῶν αὐτές οἱ καταστάσεις. πλῶς ἐκεῖνοι δέν τίς αἰσθάνονται μόνο, ἀλλά καί τίς ἐκφράζουν. Δέν θά ξεχάσω ποτέ μιά ἐμπειρία τῆς νεανικῆς μου ζωῆς. Εἶχα πάει στά πρόβατα στό βουνό. Τό βράδι, πού σκάρισε τό κοπάδι νά βοσκήσει, ἐμένα τόν «μικρό», μέ ἄφησαν οἱ μεγάλοι στή στάνη. Ἦταν νύχτα καλοκαιρινή, χωρίς φεγγάρι, ἀλλά ξάστερη. Ξαφνικά, μέσα στή νυχτερινή μοναξιά μου, κάτι ἀκούστηκε πό τήν πέναντι πλαγιά. Κάτι πού, τήν πρώτη στιγμή τό ἔνιωσα σάν μήνυμα συντροφιᾶς, πειτα ὅμως μέ συνεπῆρε γοητεία του. Τί ἦταν; Ἦταν τό κάπως μελαγχολικό παίξιμο μιᾶς φλογέρας. Ἔμεινα νά τήν άκούω συνεπαρμένος, ὥσπου σώπασε. Ἔκτοτε ἔχω ἀκούσει πολλῶν εἰδῶν μουσικές -κλασική μουσική, παλιά δημοτικά πειρώτικα, νησιώτικα δημοτικά, λαϊκά τραγούδια, σύγχρονα ἔντεχνα. Ὅμως ἄλογος καϋμός τόν ποῖο ἐξέφραζε ἐκείνη τή νύχτα ἀσπούδαχτος καί ἀγράμματος βοσκός δέν νομίζω πώς ἔχει ξεπεραστεῖ. Τό ξαναλέω: ὅλοι μας ζοῦμε ἔντονες ἐσωτερικές καταστάσεις, εἴτε συνειδητά εἴτε ἀσυνείδητα. Ἀρκεῖ νά τίς ἀνιχνεύσουμε μέ τήν ἔσω ὅραση, μέ τά μάτια τῆς ψυχῆς μας , πως λέγεται ἀλλιῶς, μέ ὅργανο τήν ἐνόρασή μας. Ἄς σημειωθεῖ πώς ἐσωτερική μας ζωή ἀναλογεῖ στόν βυθισμένο ὄγκο τοῦ παγόβουνου, ἐνῶ ἐξωτερική, ἄς τήν ποῦμε συνειδητή, μόλις στό ὁρατό μέρος τοῦ παγόβουνου.

Ἔρχομαι τώρα στόν Σαραντάρη, ἕναν ποιητή τόν ποῖο ἀρχικά τόν πρόσεξαν ἰδιαίτερα Ο. Ἐλύτης (γιά τόν ποῖο πῆρξε πνευματική του μαμή) καί Ν. Γ. Πεντζίκης. Πιό πολύ δεύτερος πού ἦταν μιά προσωπικότητα εὐρύτερη πό τόν Ἐλύτη καί τό μάτι του ἔκοβε περισσότερο. Ἐξαιτίας τοῦ Πεντζίκη, πού ἦταν Θεσσαλονικιός, Σαραντάρης ἀγάπησε τή Θεσσαλονίκη καί πήγαινε ἐκεῖ κάθε φθινόπωρο. Ἀρχικά τόν πρόσεξαν τόν ποιητή κυρίως αὐτοί οἱ δυό καί πολύ λιγότερο κάποιοι ἄλλοι. πειτα πεσε κάπως σέ λήθη. Ὅμως τά τελευταῖα 30 χρόνια ἔρχεται ὁλοένα καί περισσότερο στήν πιφάνεια. Βιβλία βγαίνουν γιά τόν ποητή, διδακτορικές διατριβές ἐκπονοῦνται, ἀφιερώματα περιοδικῶν γίνονται, ἐκδηλώσεις ὀργανώνονται, ἀθρόες βιβλιογραφικές παραπομπές σημειώνονται, σωματεῖο μελέτης τοῦ ἔργου του ἔχει συσταθεῖ

ποίηση τοῦ Σαραντάρη, πως παροανάφερα, δέν ἔχει τά ἐξωτερικά γνωρίσματα τῆς παραδοσιακῆς ποίησης. ,τι πιδιώκει νά ἐκφράσει εἶναι κυρίως ἐσωτερικές στιγμές μέ ἀνιχνευτικό ὄργανο τήν ἐνόραση. Θά μπορούσαμε νά τή χαρακτηρίσουμε πιγραμματικά ὡς ἐνορατική ποίηση. Θά ρωτοῦσε ἴσως κανείς: πό αὐτή τήν ἐνορατική ποίηση ἔχει ποκλειστεῖ στοχασμός; Ὄχι, δέν ἔχει ποκλειστεῖ, ἀλλά βαθύς στοχασμός, πηγάζει πό τήν ἴδια πηγή πού πηγάζει τό ἄλογο: ἐκεῖ πού ἔχουν τήν ἕδρα τους τά ἔνστικτα, οἱ παρορμήσεις, οἱ θυμικές καταστάσεις, πιθετικότητα, ἀγάπηπό τά βαθιά στρώματα δηλαδή τοῦ εἶναι μας. Ἄς ἔρθουμε ὅμως στά κείμενα. Διαβάζω:

 

Εἴταν γυναίκα, εἴταν ὄνειρο, εἴτανε καί τά δυό

πνος μ᾿ ἐμπόδιζε νά τή δῶ στά μάτια

Ἀλλά τῆς φιλοῦσα τό στόμα τήν κράταγα

Σάν νά εἴταν ἄνεμος καί νά εἴταν σάρκα

Μούλεγε πώς μ᾿ ἀγαποῦσε, ἀλλά δέν τό ἄκουγα καθαρά

Μούλεγε, πώς πονοῦσε νά ζῆ μαζί μου

Εἴταν ὠχρή καί κάποτε ἔτρεμα γιά τό χρῶμα της

Κάποτε ποροῦσα νιώθοντας τήν ὑγεία της σά δική μου

ὑγεία.

 

πως βλέπετε αὐτοί οἱ στίχοι παρουσιάζουν μιά ἰσχνότατη θεματική καί λογική συγκρότηση, ἀλλά ὄχι σαφή θεματική καί λογική συνέπεια. Μολαταῦτα κάπως μᾶς μιλᾶνε γιά μιά ὀνειρική κατάσταση. Τούς νιώθουμε, ὅσο τούς νιώθουμε καθένας μας, ἀλλά δέν τούς καταλαβαίνουμε καί τόσο λογικά. πό τ᾿ ἄλλο μέρος πρέπει νά π ὅτι ποιητική μέθεξη, σχέση μας μέ τήν ποίηση, εἶναι στενά προσωπική πόθεση. Καθηγητάδες καί παρακαθηγητάδες ἐδῶ δέν ἔχουν λόγο. Δέν γίνεται νά μᾶς ταΐσει κανένας σοφός τήν ποίηση, τή μουσική καί τή ζωγραφική, μέ τό κουτάλι. καθένας μας πηγαίνει πρός τίς καλλιτεχνικές μορφές μέ βάση τίς ἐμπειρίες του, τήν ἰδιοσυγκρασία του καί τήν παιδεία του. Ἄλλο ἕνα κείμενο:

 

Ζεστή ἀνάσα τοῦ βουνοῦ

Κάθομ᾿ ἐδῶ πού κεληδοῦν τ᾿ ἀστέρια

Κι ἔχει τό χῶμα μιά περίεργη ἰδέα

Σά νά μή θέλει νά γλυστρήσει κάπου

Σά νά μή θέλει νά μέ ἀφήσει μόνο.

 

Κελαηδοῦν τ᾿ ἀστέρια; Ὄχι δέν κελαηδοῦν. Ἔχει ἰδέες τό χῶμα; Ὄχι δέν ἔχει. Θά μποροῦσε κανείς νά δώσει πάνω σ᾿ αὐτά κάποιες λογικές ἐξηγήσεις. Ὅτι π.χ. τά ἀστέρια κελαηδοῦν σάν τά πουλιά πού ἄκουσε στό βουνό ποιητής τή μέρα, ὅτι συνεπῶς πρόκειται γιά μιά μεταφορά. Κι ὅτι, πίσης, προσωποποίηση τοῦ χώματος δέν εἶναι κάτι πολύ παράξενο. Ὅμως προτιμῶ νά μήν τό δοῦμε ἔτσι, ἀλλά σάν μιά ἐνορατική στιγμή τοῦ ποιητῆ μέ τήν ποία ἐκφράζει τόν ἑαυτό του. Εἶναι μιά στιγμή εὐφορίας, στιγμή εὐφροσύνης, κατά τήν ποία αἰσθάνεται ὅτι μετέχει στήν κατάστασή του τό φυσικό περιβάλλον. Ἄν λέει δέν λέει τίποτα σ᾿ ἕναν ἀναγνώστη εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἀρκεῖ ἀναγνώστης νά μήν εἶναι λογικά προκατειλημμένος, νά μήν διαβάζει μέ προσχηματισμένες ἀντιλήψεις γιά τό τί εἶναι καί τί δέν εἶναι ποίηση. Ἔνας προκατάληπτος ἀναγνώστης, πού διαβάζει τούς παραπάνω στίχους, ἔχει ὅλο τό δικαίωμα νά πεῖ ὅτι αὐτοί οἱ στίχοι δέν μοῦ λένε τίποτα. Ἄλλωστε δέν εἶναι ποχρεωτικό νά μᾶς ἀρέσουν ὅλα τά ποιήματα κι ὅλοι οἱ ποιητές. Καί τό καλύτερο εἶναι νά διαβάζουμε λογοτέχνες πού εἶναι πό ποψη ἰδιοσυγκρασίας κοντά σέ μᾶς. Λογοτέχνες πού μᾶς πηγαίνουν, πού τούς νιώθουμε οἰκείους. Τά ποιήματα εἶναι σάν ἐλεύθερα μηνύματα, ἄν τύχει νά τά συναντήσουμε καί κάτι μᾶς λένε, ἔχει καλῶς, ἄν ὄχι δέν δίνουμε σημασία. Ἄλλο ἕνα κείμενο:

Εἴταν μιά μέρα γελαστή

Πού τή χορεύαν ὅλοι

Ἕνας σοφός μᾶς ἄκουγε ξανά

Νά λέμε παραμύθια

Εἴταν καιρός πού ἄνοιγε καρδιά

Καί μπαίναν τά λουλούδια

Ἐκελαϊδοῦσαν ὅλο πιό γλυκά

Τά σύννεφα στά δέντρα

Κι εἴταν μιά τρέλλα τά πουλιά

Πού ἀκούμπαγαν στήν πλάση.

 

Αὐτοί οἱ στίχοι μᾶς δίνουν μιά αἴσθηση εὐδιαθεσίας, πιό ἐμφαντικά πό τούς προηγούμενους. «Εἴταν καιρός πού ἄνοιγε καρδιά / Καί μπαίναν τά λουλούδια». Τό δίστιχο αὐτό μᾶλλον δέν χρειάζονται σχόλια. Ἄν καί δέν ἔχει λογική βάση, εὔκολα τό δεχόμαστε. Τό πόμενο δίστιχο ὅμως: «Ἐκελαϊδοῦσαν ὅλο πιό γλυκά / τά σύννεφα στά δέντρα». Μᾶς φαίνεται κάπως ἀφύσικο. Λές καί τά σύννεφα κάθονται πάνω στά δέντρα, πως κάθονται τά πουλιά. Θέλω νά π πάλι πώς στάση τοῦ ποιητῆ δέν εἶναι πρός τά ἔξω, δέν περιγράφει τή φύση. πλῶς, σύμφωνα μέ τή διάθεσή του, μᾶς δίνει πινελιές πό αὐτό πού συμβαίνει μέσα του. Ἔτσι νιώθει, ἔτσι ἐκφράζεται. Μέ τήν εὐκαιρία θέλω νά διευκρινίσω πώς Σαραντάρης δέν ἦταν περρεαλιστής, δέν εἶχε καμιά σχέση μέ τόν σουρρεαλισμό. ποίησή του, πως ἔχω πεῖ, ἔχει στενή σχέση μόνο μέ τόν μοντερνισμό. Κι ἄλλο ἕνα ποίημα. πιγράφεται « πράξη τῆς αὐγῆς»:

 

πράξη τῆς αὐγῆς ἔγινε χωρίς αἷμα

Μήτε χύθηκαν δάκρυα

Μονάχα κρίνος μιᾶς φωνῆς

Ἐγέμισε τ᾿ αὐτιά μας

Ὕστερα τά χέρια μας δέν πιασαν τίποτα

Ἀλλά τά μάτια μας τρέχανε

πως τρέχει ἥλιος.

 

Αὐτοί οἱ στίχοι μᾶς δίνουν μᾶλλον τό αἵσθημα μιᾶς πρωινῆς συγκινητικῆς στιγμῆς, ἴσως πό κάποιον ποχωρισμό. Δέν θά πιμείνω. Κάτι ἄλλο τώρα. Ἄν τούς δεῖ κάποιος τυπωμένους, θά διαπιστώσει ὅτι, πως συμβαίνει καί μ᾿ ὅλους τούς προηγούμενους στίχους, δέν ἔχουν σημεῖα στίξης (κόμματα, ἄνω τελεῖες, θαυμαστικά, κάτω τελεῖες, ἐρωτηματικά, ποσιωπητικά). Ἐκτός πό μιά τελεία ἐκεῖ πού τελειώνουν. Γιατί τάχα; Ἔχει κανένα νόημα αὐτή τακτική; Νομίζω πώς ἔχει κάποια σημασία. Ἐννοῶ ὅτι θέλει νά δώσει ρευστότητα στή συνολική ροή τῶν ἐκφραζόμενων. Ὅτι, συνεπῶς, οἱ στίχοι συνιστοῦν ἕνα ρευστό ὅλο, χωρίς διακοπές, χωρίς γέφυρες μεταξύ τους, ἀλλά σάν ἕνα συνεχόμενο ἐκφραστικό ρεῦμα, τό ποῖο μπορεῖ νά διαβάσει κανείς μέ μιά ἀναπνοή. Ἔτσι ὥστε πρῶτος, ἄς ποῦμε, στίχος νά προβάλλει πάνω στόν δεύτερο, στόν τρίτο καί σ᾿ ὅλους τούς πόλοιπους. Νά τούς φορτίσει μέ τή σημασία του καί νά φορτιστεῖ ἀμοιβαῖα πό αὐτούς. Ἄρα πρῶτος μέ τόν τελευταῖο ἀλληλοφορτίζονται, καθώς καί ὅλοι οἱ ἄλλοι πό ὅλους τούς ἄλλους. Αὐτό συμβαίνει γενικά στήν ποίηση, τόσο στήν παραδοσιακή, ὅσο καί στή μοντέρνα. πλῶς πάρχει διαφορά βαθμοῦ. Ἐννοῶ ὅτι στή μοντερνιστική ποίηση συμβαίνει πολύ περισσότερο πό τήν παραδοσιακή. Κι Σαραντάρης τό τονίζει αὐτό καί μέ τόν τρόπο πού παραθέτει τούς στίχους σάν ἀδιάκοπη συνέχεια. Κι ἕνα τελευταῖο ποίημα:

 

Ἔξω στήν ἄνοιξη ἔξω στό πανηγύρι

Μέ μαλλιά ξέπλεκα

Μέ χέρια πού ἅρπαξαν τά πουλιά

Μέ λαιμούς πού πιναν

Χρώματα καί οὐράνια νερά

Μέ χαρισμένη ὅλην τήν καρδιά

Πού ὅμως δέν χώριζε πό τό σῶμα,

Τά φυτά τῆς γῆς ποροῦσαν

Ἔρριχναν στά δικά τους σπλάχνα ματιές

Νά βροῦν τό μύχιον καί χαμένον ὄλβο

 

Ἐδῶ ἔχουμε κάτι σάν γιορταστικό ξεφάντωμα. Μιά στιγμή γεμάτη αἰσιοδοξία καί ψυχική ἔξαρση. Μᾶς θυμίζει κάπως ἀνάλογες στιγμές πό τήν ποίηση τοῦ Διονύσιου Σολωμοῦ.

Προτοῦ νά τελειώσω θέλω νά π πώς ὅσα εἶπα ἀφοροῦν τή μία πτυχή τῆς σαρανταρικῆς ποίησης: τήν αἰσθαντική. Μιά δεύτερη πτυχή ἔχει νά κάνει μέ τή φιλοσοφική κλίση τοῦ ποιητῆ. Γιατί Σαραντάρης ἦταν καί φιλόσοφος. Ἦταν αὐτός πού εἰσηγήθηκε, μέ τρία δοκίμια, τή φιλοσοφία τοῦ παρξισμοῦ στήν Ἑλλάδα. Τότε, τή δεκαετία τοῦ 1930, πού στήν Ἀθήνα δέν ἦταν κάν γνωστή λέξη παρξισμός μέ τή σημασία τῆς σύγχρονης φιλοσοφικῆς ἀντίληψης. Ἐκτός πό φιλόσοφος ἦταν καί Χριστιανός. Ἀλλά μέ τήν παρξιακή ἔννοια. Αὐτή πού πρότεινε Ἱερός Αὐγουστίνος, Δανός Σέρεν Κίγκερκωρ, Μάρτιν Χάιντεγκερ καί ἄλλοι. Σύμφωνα μέ τήν ἔννοια αὐτή τόν Θεό δέν τόν συναντάει κανείς στή ἐκκλησία, οὔτε εἶναι κοινά δεδομένη παρξη τοῦ Θεοῦ. Γιατί σχέση μέ τόν Θεό εἶναι προσωπική πόθεση. Τόν συναντάει κανείς ὄχι μέσα πό ἐρωτήματα, ἀμφιβολίες καί βαθιές προσωπικές δοκιμασίες. πό τήν ποψη αὐτή, πως σχέση μας μέ τήν ποίηση εἶναι προσωπική πόθεση, τό ἴδιο εἶναι καί σχέση μας μέ τόν Θεό. Ἄρα δέν μιλοῦμε γιά ἕναν κοινό Θεό, ἀλλά γιά μιά προσωπική ἀνακάλυψη τοῦ Θεοῦ ὄχι.

Γιῶργος Ἀράγης

17/10/2013

 

* Διαβάστηκε τήν 27/10/2013, στήν ἐκδήλωση γιά τόν Σαραντάρη, πού ὀργάνωσε στό χωριό Λάιστα, στό Ζαγόρι, πρόεδρος τοῦ σωματείου «Γιῶργος Σαρντάρης» Νένα Βενετσάνου.

f juan miguel morales (16)

f juan miguel morales (20)

f juan miguel morales (18)